Sejm przyjął tzw. ustawę łańcuchową wraz z poprawkami, której celem jest stopniowe i skuteczne ograniczenie wieloletniego trzymania psów na uwięzi oraz poprawa warunków bytowych zwierząt utrzymywanych na zewnątrz. To jedna z najważniejszych zmian w obszarze ochrony zwierząt w Polsce od wielu lat.
Nowe przepisy przewidują m.in., że kojce dla psów będą mogły być stosowane wyłącznie jako ostateczność, a zwierzęta będą musiały mieć zapewniony swobodny dostęp do otwartej przestrzeni. Ustawa podnosi również standardy pomieszczeń i warunków, w jakich utrzymywane są zwierzęta poza domem. Nie wszystkie postulaty zgłaszane przez organizacje społeczne zostały jednak uwzględnione. Szczególne zastrzeżenia dotyczyły zbyt szeroko określonych wyjątków od zakazu trzymania psów na uwięzi. Mimo to, Fundacja Viva! podkreśla, że przyjęcie ustawy jest przełomowym krokiem w stronę poprawy dobrostanu zwierząt w Polsce.
Przypomnijmy, że ustawa w obecnym kształcie – pierwotny projekt poselski Katarzyny Marii Piekarskiej – to efekt wielomiesięcznej pracy organizacji społecznych, prawników oraz parlamentarzystów, którym zależało na stworzeniu projektu ponad politycznymi podziałami. Projekt był szeroko konsultowany, a jego obecny kształt stanowi kompromis pomiędzy postulatem pełnej ochrony zwierząt a możliwościami wdrożenia nowych regulacji w praktyce.
Historia prac nad ustawą pokazuje, jak trudnym i wieloetapowym procesem było wypracowanie nowych przepisów. 2 grudnia 2025 roku Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował wcześniejszą wersję ustawy. W uzasadnieniu wskazał wówczas, że proponowane normy dotyczące kojców były “kompletnie nierealne”, a “martwe prawo jest gorsze niż brak prawa”. Następnie, 17 grudnia 2025 roku, Sejm nie zdołał odrzucić prezydenckiego weta.
Po tamtych wydarzeniach organizacje społeczne rozpoczęły prace nad nowymi, bardziej precyzyjnymi i możliwymi do wyegzekwowania rozwiązaniami prawnymi. Celem było stworzenie przepisów, które definitywnie zakończą praktykę wieloletniego trzymania psów na łańcuchach, jednocześnie nie dopuszczając do zastąpienia jej innymi krzywdzącymi formami uwięzi zwierząt.
Dodatkowo Komisja ds. ochrony zwierząt wciąż pracuje nad projektem obywatelskim “Stop łańcuchom” – projektem, pod którym podpisało się ponad pół miliona Polek i Polaków. Projekt ten całkowicie nowelizuje ustawę o ochronie zwierząt i zakłada nie tylko odejście od praktyki stałego trzymania psów na łańcuchach, ale również szeroką reformę przepisów dotyczących ochrony zwierząt. Planowane zmiany obejmują m.in. wprowadzenie wyższych standardów dobrostanu, walkę z pseudohodowlami, obowiązek znakowania zwierząt oraz ich kastracji i sterylizacji, a także zaostrzenie odpowiedzialności za przemoc wobec zwierząt. Projekt przewiduje również usprawnienie funkcjonowania schronisk oraz zakaz używania fajerwerków hukowych.