14 kwietnia 2026 roku – w Dzień Delfina – rusza ogólnopolska kampania społeczna „NIE! dla delfinarium”. Inicjatywie towarzyszy publikacja raportu „Delfiny zniewolone dla rozrywki turystów. Prawdziwa cena biletów do delfinariów (2025)”, będącego najbardziej kompleksową analizą tego zjawiska dostępną w Polsce. Kampania oraz raport są efektem współpracy Fundacji Viva! oraz Captain Paul Watson Foundation (oddział polski).
Impulsem do powstania nowej kampanii jest rosnąca presja na branżę turystyczną, by w większym stopniu brała odpowiedzialność za oferowane atrakcje. Na świecie coraz więcej firm odchodzi od promowania rozrywki opartej na wykorzystywaniu dzikich zwierząt w niewoli, uznając ją za sprzeczną z zasadami etyki i zrównoważonego
rozwoju. W Polsce ten proces dopiero nabiera tempa, dlatego celem kampanii jest jego przyspieszenie – poprzez dialog z branżą, promowanie sprawdzonych standardów międzynarodowych oraz zwiększanie świadomości konsumentów i ich wpływu na rynek.
Rok 2026 będzie kluczowy
Skala zjawiska pokazuje, że nie jest to problem marginalny. Jak wynika z raportu, w delfinariach na całym świecie przetrzymywanych jest ponad 3000 delfinów w przeszło 350 obiektach działających w niemal 60 krajach. Wiele z nich znajduje się w popularnych kierunkach turystycznych, do których wyjazdy organizują również polskie biura podróży. Tym samym decyzje podejmowane przez turystów – także z Polski – mają realny wpływ na funkcjonowanie tego globalnego systemu.
Co istotne, międzynarodowy rynek turystyczny coraz wyraźniej sygnalizuje zmianę podejścia. Firmy takie jak TripAdvisor, Expedia Group, Booking.com, Virgin Holidays, Intrepid Travel czy ostatnio Dertour Group zdecydowały się na wycofanie ze swojej oferty atrakcji wykorzystujących dzikie zwierzęta w niewoli. Na tym tle Polska pozostaje rynkiem w fazie przejściowej. Pod koniec marca 2026 roku raport został przekazany czterem największym polskim biurom podróży – ITAKA, TUI Poland, Rainbow Tours, Coral Travel oraz dodatkowo do EXIM Tours i Nekera – wraz z zaproszeniem do rozmów o wycofaniu z oferty wycieczek do delfinariów. Organizatorzy kampanii oczekują obecnie na odpowiedź branży i rozpoczęcie dialogu.
Zaczęło się od Mszczonowa
Symboliczny wymiar kampanii podkreśla fakt, że rok 2026 to dziesiąta rocznica skutecznego zablokowania budowy delfinarium w Mszczonowie pod Warszawą. Choć w Polsce nie powstały tego typu obiekty, problem nie zniknął – zmienił jedynie swoją formę. Dziś jego centrum ciężkości przeniosło się poza granice kraju, jednak popyt nadal współtworzony jest przez polskich turystów.
Organizatorzy zwracają uwagę na konsekwencje, jakie niesie ze sobą przetrzymywanie delfinów w niewoli. Są to zwierzęta o wysokim poziomie inteligencji, złożonych relacjach społecznych i dużych potrzebach przestrzennych – w naturze pokonują dziesiątki kilometrów dziennie i funkcjonują w dynamicznych grupach. W warunkach sztucznych nie są w stanie realizować tych potrzeb, co – jak wskazują eksperci – prowadzi do chronicznego stresu, zaburzeń zachowania oraz pogorszenia kondycji fizycznej. Obserwowane stereotypie, czyli powtarzalne, nienaturalne zachowania, są jednym z najbardziej widocznych sygnałów cierpienia psychicznego.
Widowiska prezentowane w delfinariach, choć postrzegane jako forma edukacji i rozrywki, opierają się na długotrwałym treningu wykorzystującym mechanizmy warunkowania, w tym kontrolę dostępu do pokarmu. Jednocześnie wymuszone interakcje ze zwierzętami mogą stwarzać ryzyko – zarówno dla nich, jak i dla ludzi.
Celem kampanii “NIE! Dla delfinarium” nie jest ograniczanie doświadczeń turystycznych, lecz ich zmiana. Coraz większą popularność zdobywają alternatywy oparte na obserwacji zwierząt w ich naturalnym środowisku, prowadzone w sposób odpowiedzialny i nieinwazyjny – mówi Jakub Banasiak, koordynator kampanii.
Rok 2026 może stać się momentem przełomowym – zarówno ze względu na zmiany zachodzące w branży turystycznej, jak i rosnącą świadomość społeczną. To właściwy moment, by na nowo zdefiniować standardy rynku i dostosować je do oczekiwań współczesnych, bardziej świadomych konsumentów. Kampania „NIE! dla delfinarium” ma być początkiem tej zmiany – dodaje Jakub Banasiak.